The Glass House at Killult

Scéal
na dTithe Gloine

Chuir Gaeltarra Éireann, gníomhaireacht forbartha Náisiúnta don Ghaeltacht, tús le forbairt an ionaid ag deireadh na 1960í. Bhí 8 acra ann faoi ghloine. Trátaí a ba mhó a bhí ann ar dtús agus d’fhás siad prátaí luath, meacáin agus leitís fosta. Bhí 26 fostaithe ann go lán aimseartha le 26 eile fostaithe go páirtaimseartha ar bhonn séasúrach.

Bhí na tithe gloine téite ag ola le táirgí a fhás i rith na bliana, ach d’éirigh seo róchostasach i lár na 1970í de bharr ardú ar luach an ola. Ní raibh an gnó ábalta dhul in iomaíocht leis na táirgí saoire a bhí ag teacht isteach sa tír agus tháinig deireadh leis an ghnó i 1976. Baineadh anuas cuid de na tithe gloine agus scriosadh an chuid a bhí fágtha ag stoirmeacha ón Atlantach. Bhí gloine briste ina luí achan áit agus ghlac lustan agus dreasógaí anonn an suíomh a bhí ina luí ansin tréigthe. Rinneadh iarrachtaí i lár na 1980í ar athbheochan na dtithe gloine agus bhí athchóiriú mór le feiceáil sna 1990í.

Women sorting potatoes

Ghlac Údarás na Gaeltachta anonn cúramaí na Gaeltachta ó Ghaeltarra Éireann agus thug siadsan cead do Chomhairle Pharóiste Ghort a’Choirce leanstan leis an fhorbairt. Ghlac fóchoiste áitiúil an suíomh ar léas ón Chomhairle Pharóiste agus lean siad ar aghaidh le forbairt an ionaid. D’eagraigh siad obair dheonach agus scéimeanna fostaíochta de chuid FÁS agus bhí beocht san ionad arís.

Bunaíodh Fiontar Pobail Chloich Cheann Fhaola, coiste deonach a ghlac cúram na dTithe Gloine orthu féin. Fuair siad cuidiú ó Mheitheal Forbartha na Gaelteachta (MFG), eagraíocht forbartha pobail sa Ghaeltacht. Rinne MFG taighde i measc sciar shealbhóirí beaga sa cheantar agus amach as an taighde seo, fuair siad le fios go raibh easpa oiliúna agus traenála ann. Mar thoradh ar seo tugadh ról lárnach don oiliúnint agus traenáil san ionad. Bhí cóiriú a dhéanamh ar acra amháin faoi ghloine agus baineadh úsáid as seo fána choinne.

Stretching plastic on the tunnels

I dtús 2000, chuidigh Teagasc cúrsa i scileanna gairneoireachta a chur le chéile agus in éineacht le FÁS, Údarás na Gaeltachta agus An Roinn Gnóthaí Sóisialaigh (ag an am), fostaíodh dhá thraenálaí agus cuireadh seomra ranga ar fáil. Bhí éileamh mór ar an chúrsa agus de bharr seo, bhí táirgí ar fáil arís ó na Tithe Gloine.

Socraíodh léas leis an Údarás agus i 2003 chuir MFG Scéim Fostaíochta Pobail in áit i gcomhair le FÁS. I dtús 2004, bunaíodh Lárionad Acmhainní Nádúrtha Teoranta (LAN Teo.), comhlacht teoranta fiontair agus pobail le stádas carthanachta, agus ghlac siadsan anonn léas an ionaid. Lean an comhlacht ar aghaidh le dul chun cinn na hacmhainne nádúrtha seo thar ceann an phobail áitiúil. Leanadh ar aghaigh fosta le táirgíocht agus traenáil ar feadh traidhfil blianta le cuidiú ón Scéim Fostaíochta Pobail.

A group tour the glasshouse during official opening

Cuireann Údarás na Gaeltachta le forbairt leanúnach an ionaid tríd Scéim Shóisialta na Tuaithe atá a riarú acu thar ceann POBAL agus An Roinn Coimirce Sóisialaí. Leanann LAN Teo. ar aghaidh ag bainistiú an tionscadal gairneoireachta seo ag úsáid modhanna orgánacha ag cur luibheanna, glasraí agus torthaí d’ardchaighdeán ar fáil. Tá cuidiú fostaíochta ar fáil ón Chlár Seirbhísí Pobail (CSP) atá a riarú ag POBAL thar ceann an rialtais.



Na Tithe Gloine | Cill Ulta, An Fálcarrach, Co. Dhún na nGall, Éire
Guthán (074) 918 0994 or (086) 822 0404 | Ríomhphost:

Early morning sun shines through the roof of the glasshouse