Múirín

Men lifting a compost bin

Is córas ar dóigh atá sa mhuirín le húsáid a bhaint as drabhlás tí, garraí, agus feirme a chaithfeá réiteach a fháil dó agus é a thiontú isteach i leas nádurthá. Is próiseas iontach simplí seo a bhriseann síos an t-ábhar go nádúrtha . Tá sé chomh simplí le carn múirín a dhéanamh i gcoirnéal an gharraí. Sin ráite, tá sé níos fearr má tá tú ábalta carn a dhéanamh in áit a dtig an barr a dhruid air. Níor chóir an carn a bheith druidte suas go iomlán mar go gcaithfidh an t-aer a bheith ábalta dul tríd. D’fhéadfá fosta píosaí adhmad a úsáid le struchtúr a chur le chéile. Áit nach bhfuil mórán spáis ar fáil, tá sé níos fusa bocsa múirín (compost bin) a úsáid.

Briseann an t-ábhar síos tríd am agus lobhann sé. Cuireann aimsir rófhuar maolú ar an phróiseas agus thig leis suas le cúpla bliain a ghlacadh. Bíonn deacracht ag pór lustain briseadh síos san fhuacht fosta agus thiocfadh leis nach mbeidh na haicídí uilig marbh. Mar gheall ar seo uilig b’fhearr carn a dhéanamh áit nach bhfuil barraíocht fuacht.

Group cover a full compost heap

Is iad na baictéir agus na cuiteoga a thiománann an briseadh síos. Gineann an gníomhaíocht seo teas, rud a chuireann luas leis an phróiseas. Níl feidhm imní a bheith ort fán charn a dhul ar thine in aeráid cosúil le ceann s’againne. Mar sin níos mó teas atá ann, níos fearr é. Is féidir clúdach urláir de shórt éigin a chur ar a bharr fá choinne insliú.

Tá sé tábhachtach go mbeidh an carn tógtha i sraitheanna caola, mar shampla féar gearrtha, gearradh fáil, lustan, duilleoga tite, drabhlás cistine cisúil le glasraí agus tothaí gearrtha suas, páipéar cistine agus tuáille páipéir, málaí agus duilleoga tae agus dríodar caife. Is féidir sliogáin uibhe a úsáid ach iad a bheith briste suas go maith. B’fhearr gan táirgí feola, arán ná bia cócaráilte ar bith a úsáid mar go dtarraingíonn siad cuileoga agus luchóga. Níor chóir bataí tiubha ná ábhair maide de shórt ar bith a úsáid ach oiread.

Tá sé ina chuidiú sean muirín a chur tríd múirín úr. Tá sé tábhachtach aer a ligin isteach sa mhúirín fosta. Ag chur tús le carn ba chóir rútaí nó cochán nó a mhacasamhail a chur síos ar dtús le seans don aer fáil suas tríd. Ligeann páipéar stiallta agus cairtchlár stróctha aer tríd fosta agus tá siad maith ag cothú teas. Ba chóir na sraitheanna aeraithe a chur sa charn go minic agus é ag ardú. Mar sin tá sé tábhachtach sraitheanna eagsúla a chur sa charn agus é ag éirí níos mó. Agus seo ag tarlú déan cinnte i gcónaí go bhfaigheann aer tríd an charn. Anois agus an t-ábhar ag lobhadh, téann na cuiteoga ag obair air agus coinníonn seo achan rud i gceart. Mura dtarlaíonn seo glacann droch bhaicteír anonn an próiseas, rud a fhágann prácás salach sramach. Tarlaíonn seo go minic má chuirtear barraíocht féar léana isteach ann ag an am amháin.

A woman digging compost

Caithfidh músclóir a bheith ann leis an phróiseas oibriú mar is ceart, é saibhir in nítrigin sa dóigh go gcothaíonn baictéir air. Is féidir sean múirín, cúl faiche, cúmfaire, feamainn, nó aoileach ainmhí a úsáid mar mhusclóir. Más maith leat é a úsáid deirtear go bhfuil mún daonna éifeachtach fosta. Tá na hábhair seo uilig iontach cuidiúil don charn. Is bealach maith seo fosta le réiteach a fháil d’aoileach úr mar go ndónn aoileach úr rútaí úra má chuirtear díreach ar an talamh é.

Is féider, fosta, rud beag aoil a chur sa charn. Coinníonn seo an múirín deas milis agus is maith leis na cuiteoga agus na baictéir seo. Ba chóir an carn a choinnéail tais, gan é a bheith ró fhliuch. Má bhíonn sé róthe; sa tSamhradh is féidir uisce a chur air. Má bhíonn sé ag eírí fliuch, ba chóir clúdach a chur air leis an fhearthainn a choinneáil na agus an teas a choinneáil istigh.

Nuair a bheidh an carn lán, thig leat an bun a úsáid nó b’fhéidir an dara carn nó bocsa a úsáid. Déanann an tiontú maith den mheascán agus achan rud atá ag tarlú ann , agus brostaíonn sé an próiseas. Le bainistíocht maith beidh an múirín réidh i gceann trí mhí. Ach mar go mbíonn an carn suanach le linn an gheimridh, de ghnáth glacann an próiseas suas le bliain.

Tá sé réidh le húsáid nuair nach dtig an mhórchuid de na hábhair a aithint agus tá sé cosúil le créafóg dorcha saibhir. Más maith leat múirín mín, fáigh rideal garraí leis na cnapáin mhóra a bhaint as agus iad a chur ar ais sa chéad charn eile. Bá chóir don mhúirín a bheith deas éadrom agus furasta le húsáid agus furasta le cur sa talamh mar leasaitheoir. Cothaíonn sé timpeallacht fáiltiúil don bhaictéar agus cothaíonn sé nítrigin ón aer a dhéanann an créafóg breá saibhir. Tá fíor mhúirín féin róshaibhir le pór a chur díreach isteach ann. Bá chóir é a mheascú 1:5 le múirin pota, rud a chuireann go mór le sláinte an phlanda.



Na Tithe Gloine | Cill Ulta, An Fálcarrach, Co. Dhún na nGall, Éire
Guthán (074) 918 0994 or (086) 822 0404 | Ríomhphost:

Detail of Trailer Load of Dung